اختصاصی /گزارشگر : ساری امروز بیش از هر زمان دیگر با انباشت مسائل شهری دستوپنجه نرم میکند؛ از چالشهای مزمن پسماند و بوی نامطبوع گرفته تا فشار روزافزون بر زیرساختهای حملونقل. با این حال، آنچه در هفتههای اخیر بهصورت ناگهانی و محسوس کیفیت زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار داده، جهش غیرمنتظره ترافیک در معابر اصلی و حتی خیابانهایی است که تا پیش از این روان محسوب میشدند. وقتی میدانها نیز به گرههای ترافیکی تبدیل میشوند، باید پذیرفت که با یک اختلال مقطعی ساده مواجه نیستیم، بلکه نشانهای از ضعف در مدیریت تقاضای سفر و حکمرانی ترافیک شهری پدیدار شده است.
چرا ترافیک ساری ناگهان تشدید شده است؟
تحلیل میدانی و تجربه شهرهای مشابه نشان میدهد جهش ناگهانی ترافیک معمولاً تکعلتی نیست، بلکه حاصل همزمان چند متغیر است::
۱. رشد خاموش تعداد خودروها
در بسیاری از شهرهای متوسط ایران، نرخ مالکیت خودرو سریعتر از توسعه معابر رشد میکند. حتی افزایش چنددرصدی خودروها میتواند شبکهای را که در مرز ظرفیت کار میکند، به نقطه اشباع برساند.
۲. تغییر الگوهای سفر در هفتههای اخیر
عوامل فصلی، بازگشایی مدارس یا دانشگاهها، جابهجایی مراکز خدماتی، وجود فروشگاههای بزرگ بدون درنظر گرفتن جای پارک یا تمرکز رویدادهای شهری میتواند ناگهان بار ترافیکی برخی محورها را چند برابر کند.
۳. گرههای موضعی مدیریت ترافیک
گاهی یک تغییر کوچک—مانند زمانبندی نامناسب چراغها، انسداد موقت یک مسیر، یا اجرای پروژه عمرانی بدون طرح ترافیکی پشتیبان—اثر دومینویی در کل شبکه ایجاد میکند.
۴. ضعف حملونقل عمومی جذاب
وقتی شهروندان متمایل به استفاده از حملونقل عمومی نباشند به خودروی شخصی روی میآورند.
پس «تا زمانی که حملونقل عمومی برای شهروندان ساری گزینهای سریع، قابل اعتماد و باکیفیت نباشد، انتظار کاهش پایدار ترافیک، انتظاری غیرواقعبینانه خواهد بود.»
۵. پارک حاشیهای بیضابطه
اشغال بخشی از عرض مفید خیابانها توسط پارک دوبله یا طولی، عملاً ظرفیت معابر را بدون هیچ ساختوسازی کاهش میدهد.
۶. نبود مدیریت هوشمند تقاطعها
در بسیاری از شهرها، چراغهای راهنمایی هنوز زمانبندی ثابت دارند؛ درحالیکه حجم ترافیک در ساعات مختلف روز بهشدت متغیر است.
ترافیک امروز ساری صرفاً یک ازدحام مقطعی نیست؛ نشانهای از رسیدن شبکه معابر به آستانه اشباع و نیاز فوری به گذار از مدیریت سنتی به” مدیریت هوشمند شهری ” است. تجربه جهان و حتی نمونههای داخلی نشان میدهد که بدون تعریض گسترده خیابانها نیز میتوان با مدیریت علمی، دادهمحور و هوشمند، گرههای ترافیکی را بهطور معناداری کاهش داد.
اکنون زمان آن است که مدیریت شهری ساری، بهجای واکنشهای مقطعی، با نگاهی راهبردی و آیندهنگر، «فرماندهی هوشمند ترافیک» را در اولویت قرار دهد—پیش از آنکه گرههای امروز به بحرانهای فردا تبدیل شوند.
زهرا حسین زاده مدیرعامل شرکت مان مدرن هوشمند هیرکان،مشاور مدیرعامل صنایع شیر ایران،فعال اجتماعی
- نویسنده : امیرحسین طاهریان
