رضا متانی/خبرنگار گزارشگر
این بار اما ماجرا متفاوت است. در دومین روز هفته دولت، سایت پسماند قائمشهر با حضور معاون حقوقی رئیسجمهور و مسئولان استانی و شهرستانی به بهرهبرداری رسید؛ مجموعهای که قرار است مدیریت زباله را از «دفن» به سمت «پردازش و استفاده مجدد» سوق دهد.
*یک پروژه، فراتر از مرزهای قائمشهر
حجتالاسلام مجید انصاری در مراسم افتتاح، از این طرح به عنوان یکی از پروژههای مهم زیستمحیطی مازندران یاد کرد.
او با اشاره به حضور میلیونها گردشگر در استان، یادآور شد که طبیعت مازندران در سالهای گذشته گاهی در کنار تصویر ناخوشایند زباله دیده میشد؛ بهویژه در مناطقی که بوی نامطبوع محلهای انباشت، حتی برای مسافران نیز قابل تحمل نبود.
معاون حقوقی رئیسجمهور امیدوار است اجرای این پروژهها بتواند چهره مدیریت پسماند استان را تغییر دهد و مسیر تازهای برای حفاظت از طبیعت مازندران باز کند.
*استاندار: پسماند دیگر فقط یک هزینه نیست
مهدی یونسیرستمی، استاندار مازندران، هنگام افتتاح سایت قائمشهر از یک تغییر رویکرد سخن گفت؛ اینکه پسماند نباید تنها به عنوان یک مشکل خدماتی دیده شود.
سایت قائمشهر با ظرفیت طراحیشده ۵۰۰ تن در روز، دومین مرکز مدرن پسماند استان پس از بهشهر است. مجموعهای که در آن خط پردازش، سالنهای تخمیر، خطوط تولید کود فاین و گرانول، تصفیهخانه شیرابه، تصفیه فاضلاب و زیرساخت اختصاصی برق در کنار هم قرار گرفتهاند.
استاندار مازندران معتقد است با بهرهبرداری از سایتهای جدید در استان، بیش از ۸۰ درصد از ابرچالش پسماند مازندران ساماندهی خواهد شد.
یونسیرستمی در عین حال بر نقش بخش خصوصی، دستگاههای اجرایی، شهرداریها و مردم در موفقیت این طرحها تأکید کرد و گفت مدیریت پسماند باید همزمان از مسیر فناوری، سرمایهگذاری و مشارکت عمومی عبور کند.
*داستانی که از دهه ۸۰ شروع شد
برای درک اهمیت افتتاح این سایت، کافی است به تاریخچه آن برگردیم.
علیرضا دادبود، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مازندران، میگوید نخستین اقدامات برای اجرای پروژه پسماند قائمشهر به دهه ۸۰ بازمیگردد؛ اما این طرح سالها درگیر فراز و نشیب بود و به مرحله بهرهبرداری نرسید.
در حالی که طی شش سال گذشته به طور میانگین کمتر از ۱۰ میلیارد تومان در سال برای این پروژه اعتبار اختصاص یافته بود، طی حدود یک سال اخیر و پس از قرار گرفتن تکمیل آن در اولویت استان، بیش از ۱۵ میلیارد تومان برای تکمیل سایت هزینه شد.
اکنون تجهیزات خریداری و نصب شده و قرار است زباله از همان لحظه ورود، وارد یک چرخه مشخص شود؛ جداسازی، تخمیر، تولید کود و در نهایت مدیریت بخش باقیمانده.
*شهردار: زباله میتواند درآمد بسازد
کاظم علیپور معتقد است ارزش واقعی این پروژه تنها در جمعآوری و پردازش زباله خلاصه نمیشود.
شهردار قائمشهر میگوید فاز دوم سایت با هدف ایجاد ارزش افزوده طراحی شده و قرار است بخشی از زباله ورودی به محصول تبدیل شود.
سه سوله تخمیر، خط تولید کود گرانول با ظرفیت سه تن در ساعت، خط تولید کود فاین با ظرفیت هشت تن در ساعت و دستگاه ویندروترنر برای هوادهی تخصصی، بخشی از تجهیزات این مجموعه است.
پست برق ۴۰۰ کیلوواتی، سپتاژ ۲۰۰ مترمکعبی و تصفیهخانه شیرابه ۱۰۰ مترمکعبی نیز در مجموعه پیشبینی شده است.
به گفته علیپور، در حال حاضر روزانه حدود ۲۵۰ تن زباله وارد سایت میشود و رسیدن به ظرفیت کامل، نیازمند توسعه صنایع تبدیلی و مهمتر از آن، جدی شدن تفکیک زباله از مبدأ است.
شهرداری نیز برنامه دارد با استفاده از ظرفیت صنایع و مسئولیت اجتماعی آنها، فرآیند تفکیک از مبدأ را تا پایان سال به تجهیزات و فناوریهای جدید مجهز کند.
*شیرابه؛ مسئلهای که دیگر نمیشود نادیده گرفت
یکی از نقاط حساس ماجرای پسماند قائمشهر، شیرابه است؛ مایعی که اگر کنترل نشود، میتواند به منابع خاک و آب آسیب بزند.
در سایت جدید، برای نخستین بار زیرساخت اختصاصی برای تصفیه شیرابه ایجاد شده است. دادبود این مجموعه را دارای بزرگترین تصفیهخانه شیرابه استان عنوان کرده و معتقد است با بهرهبرداری از آن، شیرابه دیگر مانند گذشته بدون مدیریت رها نخواهد شد.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چرا که محل قدیمی دفن زباله در مجاورت رودخانه و زمینهای کشاورزی قرار داشت و همین مسئله نگرانیهای زیستمحیطی را تشدید میکرد.
*فعلاً ۲۵۰ تن، هدف ۵۰۰ تن
Matani Nehzat, [8/26/2026 1:48 PM]
فرماندار قائمشهر درباره وضعیت فعلی سایت میگوید خط نخست پس از بازسازی و بهسازی وارد مدار شده و توان پردازش حدود ۲۵۰ تن زباله را دارد.
ابوذر قربانی اعلام کرده خط دوم نیز قرار است طی دو تا سه ماه آینده آماده بهرهبرداری شود و با ورود آن به مدار، ظرفیت سایت به ۵۰۰ تن در روز خواهد رسید.
اولویت فعلی، پسماند شهرستان قائمشهر است؛ اما در مرحله بعد، سوادکوه، سوادکوه شمالی، سیمرغ و جویبار نیز در برنامه پوشش این مرکز قرار دارند.
*یک افتتاح و یک مسئولیت بزرگ
حالا قائمشهر صاحب سایتی شده که روی کاغذ، بسیاری از نیازهای مدیریت پسماند را در خود جمع کرده است؛ از پردازش زباله گرفته تا تولید کود و تصفیه شیرابه.
اما مردم منطقه بیش از هر چیز منتظر نتیجه این تغییر هستند؛ اینکه بوی نامطبوع کمتر شود، شیرابه راهی به طبیعت پیدا نکند و کوههای زباله به تدریج از منظره زندگی آنها حذف شود.
قائمشهر حالا یک فرصت تازه دارد؛ فرصتی برای اینکه زبالهای که سالها هزینه و آلودگی تولید میکرد، به ماده اولیه تولید و ارزش افزوده تبدیل شود. شاید اینبار، پایان قصه زبالههای قائمشهر نه در یک وعده دیگر، بلکه در دل همین خطوط پردازش و سولههای تخمیر رقم بخورد.
