گزارش ویژه حکیمباشی
مازندران برای ارتقای شاخصهای سلامت، تنها به افزایش تختهای بیمارستانی و تجهیزات پزشکی نیاز ندارد؛ توسعه شبکه بهداشت، دسترسی به خدمات تشخیصی پیشرفته، تکمیل بیمارستانهای بزرگ و تخصصی، ساماندهی فاضلاب و مدیریت اصولی پسماند، حلقههای بههمپیوسته زنجیره سلامت هستند. در چنین نگاهی، عملکرد مدیریت ارشد استان در ماههای گذشته نشان میدهد که سلامت، از یک موضوع صرفاً درمانی فراتر رفته و به یکی از محورهای مهم توسعه زیرساختی مازندران تبدیل شده است.
مهدی یونسیرستمی، استاندار مازندران، در مواضع و اقدامات خود بر توسعه زیرساختهای درمانی، تکمیل پروژههای نیمهتمام و حرکت به سمت ایجاد مراکز درمانی بزرگ و تخصصی تأکید داشته است. او همچنین بر ارائه خدمات درمانی جامع و کمهزینهتر به مردم تأکید کرده و ضرورت تجمیع ظرفیتها در مراکز بزرگ درمانی را مطرح کرده است. �
Mehr News
بیمارستان ۱۱۰۰ تختخوابی؛ پروژهای برای آینده درمان مازندران
در میان پروژههای بزرگ سلامت استان، بیمارستان ۱۱۰۰ تختخوابی آیتالله طبرسی در ماهفروجک ساری جایگاه ویژهای دارد. این پروژه از مهمترین طرحهای درمانی مازندران است که تکمیل آن میتواند ظرفیت قابل توجهی به شبکه درمان استان اضافه کند.
استاندار مازندران بر ضرورت تأمین اعتبار و شتاببخشی به روند اجرای این پروژه تأکید کرده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، برای این پروژه اعتبارات قابل توجهی اختصاص یافته و روند اجرایی آن در دوره مدیریت فعلی استان با جدیت بیشتری دنبال شده است. �
ایسنا
اهمیت این پروژه تنها در تعداد تختهای آن خلاصه نمیشود؛ بلکه بیمارستانهای بزرگ و تخصصی میتوانند زمینه تجمیع تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و خدمات فوقتخصصی را فراهم کرده و بخشی از نیاز بیماران مازندران به مراجعه به خارج از استان را کاهش دهند.
پتاسکن؛ عبور از تشخیص سنتی
یکی دیگر از اتفاقات مهم حوزه سلامت مازندران، راهاندازی مرکز پتاسکن بیمارستان امام خمینی(ره) ساری است؛ خدمتی که سالها مورد انتظار بیماران و جامعه پزشکی استان بود.
استاندار مازندران در بازدید از این مرکز بر راهاندازی پتاسکن و سایر تجهیزات پیشرفته تشخیصی تأکید کرده بود. �
ostan-mz.ir
راهاندازی این دستگاه را میتوان یکی از نقاط مهم توسعه پزشکی پیشرفته در شمال کشور دانست؛ زیرا تصویربرداری PET/CT در تشخیص و ارزیابی بسیاری از بیماریهای پیچیده، بهویژه در حوزه سرطان، کاربرد دارد.
در همین چارچوب، مجموعهای از پروژههای حوزه بهداشت و درمان، شامل خانههای بهداشت، مراکز جامع سلامت، پایگاههای اورژانس، مراکز تصویربرداری و بخشهای تخصصی بیمارستانی نیز در دوره اخیر تکمیل و به بهرهبرداری رسیدهاند.
تغییر نگاه به بیمارستانسازی
یکی از نکات قابل توجه در دیدگاه استاندار مازندران، تأکید بر تغییر الگوی توسعه مراکز درمانی است.
یونسیرستمی بر این باور است که توسعه بیمارستانهای کوچک و پراکنده به تنهایی نمیتواند پاسخگوی نیازهای پیچیده درمانی استان باشد و مازندران باید به سمت مراکز درمانی بزرگ، جامع و تخصصی حرکت کند. او حتی ایجاد بیمارستانهایی با ظرفیت هزار تا هزار و ۵۰۰ تخت را به عنوان یک رویکرد توسعهای مطرح کرده است. �
Mehr News
این نگاه در صورت تحقق، میتواند ساختار درمانی استان را از توسعه پراکنده به سمت ایجاد قطبهای درمانی تخصصی سوق دهد.
سلامت از خانه بهداشت آغاز میشود
در کنار بیمارستانهای بزرگ، توجه به سطح اول خدمات سلامت نیز اهمیت ویژهای دارد.
آغاز و تکمیل پروژههای خانههای بهداشت و مراکز جامع سلامت در مناطق مختلف استان، بخشی از همین زنجیره است؛ چرا که توسعه خدمات اولیه میتواند به شناسایی زودهنگام بیماریها، افزایش دسترسی مردم مناطق روستایی و کاهش فشار بر بیمارستانها کمک کند.
در واقع، سیاست توسعه سلامت زمانی کامل خواهد بود که همزمان با ایجاد مراکز فوقتخصصی، سطح اول خدمات بهداشتی نیز تقویت شود.
پسماند؛ وقتی سلامت از بیمارستان خارج میشود
اما شاید یکی از مهمترین وجوه متفاوت کارنامه مدیریت استان را باید در حوزهای جستوجو کرد که در نگاه نخست ارتباط مستقیمی با پزشکی ندارد: مدیریت پسماند.
پسماند، مستقیماً با سلامت عمومی، آلودگی آب و خاک، کیفیت هوا و کیفیت زندگی مردم ارتباط دارد. به همین دلیل، ساماندهی آن را میتوان بخشی از سیاست پیشگیری و سلامت عمومی دانست.
استاندار مازندران نیز مدیریت پسماند را از مسائل مهم استان دانسته و بر ارتباط مستقیم آن با کاهش آلودگیهای زیستمحیطی و حفظ سلامت جامعه تأکید کرده است. �
ایسنا
قائمشهر؛ پایان یک پروژه قدیمی
سایت مدرن پردازش پسماند قائمشهر یکی از شاخصترین پروژههای این حوزه است.
این مرکز با ظرفیت پذیرش روزانه حدود ۵۰۰ تن پسماند به بهرهبرداری رسیده و دارای خطوط پردازش، سالنهای تخمیر و تولید کود است. همچنین برای مدیریت شیرابه، تصفیهخانهای با ظرفیت قابل توجه در مجموعه احداث شده است. �
ایرنا
استاندار مازندران در ماههای گذشته بارها روند اجرای این پروژه را پیگیری کرده و بر ضرورت خروج پسماند استان از وضعیت سنتی تأکید داشته است. گزارشهای رسمی نیز نشان میدهد این پروژه به یکی از محورهای اصلی برنامه مدیریت پسماند استان تبدیل شده است. �
ایرنا +۱
اهمیت سایت قائمشهر در این است که مدیریت پسماند را از شکل سنتی دفن زباله به سمت پردازش، تفکیک، تولید کمپوست و مدیریت شیرابه سوق میدهد.
شرق مازندران؛ دومین حلقه مدیریت منطقهای پسماند
در شرق استان نیز توسعه زیرساختهای پسماند دنبال شده است. ایجاد مرکز پردازش و کارخانه کمپوست در بهشهر، گامی در جهت ساماندهی پسماند شهرهای شرق مازندران محسوب میشود.
این مرکز با هدف پوشش منطقهای شهرهای بهشهر، نکا، گلوگاه، رستمکلا و خلیلشهر ایجاد شده و ظرفیت اسمی آن حدود ۲۵۰ تن در روز اعلام شده است.
اهمیت این پروژه از منظر سلامت عمومی در آن است که مدیریت منطقهای پسماند میتواند از پراکندگی محلهای دفن و تبعات زیستمحیطی آن جلوگیری کند و چرخه پردازش و بازیافت را توسعه دهد.
فاضلاب؛ حلقه فراموششده سلامت
در کنار پسماند، موضوع فاضلاب نیز باید در همین زنجیره دیده شود.
برای استانی مانند مازندران که منابع آبی، رودخانهها، زمینهای کشاورزی و مناطق ساحلی از اهمیت ویژهای برخوردارند، توسعه شبکه جمعآوری و تصفیه فاضلاب فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت برای سلامت عمومی و محیطزیست است.
به همین دلیل، حرکت به سمت تکمیل زیرساختهای فاضلاب شهری و تصفیهخانهها، در کنار مدیریت پسماند، میتواند یکی از پایههای اصلی سیاست پیشگیری در استان باشد.
از درمان تا پیشگیری؛ یک زنجیره بههمپیوسته
اگر اقدامات انجامشده را کنار یکدیگر قرار دهیم، تصویر روشنتری از رویکرد مدیریت استان به دست میآید:
خانه بهداشت، مرکز جامع سلامت و اورژانس در سطح نخست؛
بیمارستان و بخشهای تخصصی در سطح دوم؛
تجهیزات پیشرفتهای مانند پتاسکن در سطح تشخیص تخصصی؛
و در سوی دیگر، مدیریت پسماند، فاضلاب و محیطزیست در بخش پیشگیری.
این زنجیره نشان میدهد که ارتقای سلامت فقط با افزایش تخت بیمارستانی اتفاق نمیافتد؛ بلکه کیفیت محیط زندگی و پیشگیری از عوامل خطر نیز بخش مهمی از آن است.
آزمون بزرگ؛ تبدیل پروژهها به ظرفیت پایدار
با وجود این اقدامات، کارنامه سلامت مازندران همچنان با چند مطالبه جدی روبهروست: تکمیل کامل پروژههای بزرگ درمانی، تأمین نیروی انسانی متخصص، استمرار تأمین تجهیزات، توسعه متوازن خدمات در شرق و غرب استان، تکمیل شبکه فاضلاب و تثبیت مدیریت منطقهای پسماند.
از این منظر، مهمترین آزمون مدیریت استان در مرحله بعد، تبدیل پروژههای عمرانی و تجهیزات خریداریشده به ظرفیت پایدار خدمترسانی است.
در نهایت، آنچه از مجموعه اقدامات اخیر میتوان دریافت، این است که سلامت در سیاستگذاری مدیریت ارشد مازندران دیگر صرفاً به بیمارستان و درمان محدود نشده است؛ بلکه از پیشگیری و بهداشت تا تشخیص پیشرفته، درمان تخصصی و سلامت محیطزیست را دربر گرفته است.
اگر این مسیر با همین رویکرد ادامه یابد، میتوان انتظار داشت مازندران بهتدریج از الگوی توسعه پراکنده و پروژهمحور فاصله گرفته و به سمت یک نظام یکپارچهتر سلامت، درمان و محیطزیست حرکت کند؛ مسیری که مقصد نهایی آن نه فقط ساخت بیمارستان بیشتر، بلکه زندگی سالمتر برای مردم مازندران است.
- نویسنده : دکتر حسین شیرزاده
