چرا مکتب ادبی مازندران در تاریخ ادبیات شکل نگرفت؟
چرا مکتب ادبی مازندران در تاریخ ادبیات شکل نگرفت؟
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به پیشینه گسترده شعر و ادبیات این خطه، گفت: از شعر و ادبیات تبری و میراث شفاهی مازندران تا حضور شاعران این خطه در جریان‌های مختلف شعر فارسی و سپس نقش‌آفرینی آنان در شعر معاصر، مسیر تاریخی و فرهنگی قابل توجهی شکل گرفته است، اما این پرسش همچنان مطرح است که چرا با وجود چنین ظرفیت‌هایی، مکتب یا سبک مشخصی با عنوان مازندران در تاریخ ادبیات تثبیت نشده است.

به گزارش گزارشگر؛ محمد محمدی روز دوشنبه در همایش بزرگ شاعران مازندران که با حضور جمعی از شاعران و چهره‌های شاخص ادبیات شمال کشور در مجتمع فرهنگی و هنری باغ هنر بابل برگزار شد، با اشاره به پیشینه تاریخی و ادبی این خطه اظهار کرد: مازندران در دوره‌های مختلف تاریخی و ادبی، چهره‌های بزرگی را در خود پرورش داده است، اما آن‌گونه که باید به این سرمایه‌ها نپرداختیم و نتوانستیم جایگاه فرهنگ، ادب و اصالت تاریخی مازندران را معرفی کنیم.

تبری؛ میراثی پیوندخورده با شعر و موسیقی

وی با اشاره به روند تحول شعر و ادبیات تبری افزود: شعر تبری را می‌توان در دوره‌های مختلفی از جمله تبری کهن، تبری میانه و تبری نو بررسی کرد که هر یک ویژگی‌ها و مضامین خاص خود را داشته‌اند.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران ادامه داد: در دوره تبری کهن، بخش قابل توجهی از اشعار مضامین بزمی و رزمی داشت و موضوعاتی مرتبط با اسپهبدان و فضای حماسی آن دوران در شعر بازتاب می‌یافت، در حالی که در دوره تبری نو، شعر تبری به اوج درخشش خود رسید و در کنار مضامین حماسی، وجه تغزلی و عاشقانه نیز در آن پررنگ شد.

محمدی با اشاره به چهره‌هایی همچون طالب آملی، ملقب به ملک‌الشعرا، و امیر پازواری، مشهور به شیخ عجم، گفت: بخشی از این میراث در قالب داستان‌ها و منظومه‌هایی همچون «امیر و گوهر»، «طالب و زهره» و «رعنا و نجما» استمرار یافته و روایت‌هایی که در ابتدا بخشی از زندگی و فرهنگ مردم این سرزمین بوده، در گذر زمان به شعر، موسیقی و داستان‌هایی ماندگار تبدیل شده است.

وی پیوند شعر و موسیقی را یکی از ویژگی‌های مهم فرهنگ ادبی مازندران دانست و افزود: شکل‌گیری و تداوم مقام‌ها و گونه‌هایی همچون طالبا، نجما و امیری یا امیری‌خوانی، جلوه‌ای از پیوند عمیق شعر و موسیقی در فرهنگ این استان است.

محمدی تصریح کرد: کمتر استانی را می‌توان یافت که چنین گنجینه گسترده‌ای از میراث فولکلور، شعر و موسیقی داشته باشد و بخش‌هایی از این میراث با وجود گذشت زمان همچنان در فرهنگ مردم استمرار یافته باشد.

از طالب آملی تا نیما و شعر معاصر

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به پیشینه فرهنگی و علمی طبرستان و چهره‌هایی همچون محمد بن جریر طبری آملی و طالب آملی، اظهار کرد: این پیشینه نشان می‌دهد که مازندران همواره در جریان‌های فرهنگی و ادبی ایران حضور داشته است.

وی با اشاره به نیما یوشیج، شاعر نامدار متولد یوش نور، نقش وی را در تحول شعر معاصر فارسی و شکل‌گیری شعر نو مورد توجه قرار داد و افزود: جریان ادبی شکل‌گرفته پیرامون نیما، دامنه گسترده‌ای در شعر و ادبیات معاصر پیدا کرد.

محمدی با یادکرد از شاعرانی همچون مهدی اخوان ثالث، فروغ فرخزاد، سهراب سپهری، احمد شاملو و هوشنگ ابتهاج و همچنین جلال آل‌احمد و سیمین دانشور، این گستره را نشانه دامنه اثرگذاری جریان ادبی و فکری مرتبط با نیما دانست.

وی همچنین از سلمان هراتی به عنوان یکی از چهره‌های شاخص شعر معاصر مازندران یاد کرد و تداوم حضور شاعران این خطه در جریان شعر معاصر را مورد توجه قرار داد.

چرا مکتب ادبی مازندران شکل نگرفت؟

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران با اشاره به شکل‌گیری سبک‌ها و جریان‌های مختلف در شعر فارسی از جمله سبک‌های خراسانی، عراقی و هندی، این پرسش را مطرح کرد که با وجود پیشینه و ظرفیت‌های گسترده ادبی مازندران، چرا تاکنون مکتب یا سبک مشخصی با عنوان مازندران در تاریخ ادبیات تثبیت نشده است؟

وی گفت: از شعر و ادبیات تبری و میراث شفاهی مازندران تا حضور شاعران این خطه در سبک‌ها و جریان‌های مختلف شعر فارسی و سپس نقش‌آفرینی آنان در شعر معاصر، یک مسیر تاریخی و فرهنگی قابل توجه وجود دارد که باید بیشتر شناخته، پژوهش و معرفی شود.

محمدی تأکید کرد: بازشناسی این میراث فقط به معنای پرداختن به گذشته نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و ادبی مازندران در سطح ملی و تقویت جریان شعر و ادبیات استان باشد.

تجلیل از پنج شاعر پیشکسوت مازندران

در پایان این همایش از پنج شاعر پیشکسوت استان شامل محمد هاشمی از آمل، بهجت یوسفی از تنکابن، احمد غفاری از بابل، فاطمه ملک‌زاده از رامسر و حجت‌الله حیدری سوادکوهی از قائم‌شهر با اهدای لوح و هدیه تجلیل شد.

همایش بزرگ شاعران مازندران به دعوت اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران و با میزبانی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان بابل، به مناسبت گرامیداشت روز شعر و ادب فارسی، در مجتمع فرهنگی و هنری باغ هنر بابل برگزار شد.

در این مراسم جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی، شاعران انجمن‌های ادبی استان، علاقه‌مندان شعر و ادب و شماری از شاعران شهرهای علی‌آبادکتول و گرگان از استان گلستان حضور داشتند.