وجود پدیده زمین‌نشست دلایل بروز سیل در استان‌های شمالی/فرونشست وسیع و آرام زمین در دریای خزر

چهارشنبه 12 تير 1398 بازدید: 119 کد خبر: 15083 [نسخه چاپی]
وجود پدیده زمین‌نشست دلایل بروز سیل در استان‌های شمالی/فرونشست وسیع و آرام زمین در دریای خزر

متخصص سنجش از دور در علوم زمین گفت: شاهد این ادعای زمین‌شناسان و دانشمندان در خصوص وجود زمین‌نشست در شمال کشور وقوع سیل، آب‌گرفتگی و عدم خروج آب از آق‌قلا و گمیشان به داخل دریا دلیل وقوع این پدیده است.

سیدرمضان موسوی امروز در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در شهرستان ساری، درباره رخداد فرونشست یا سابسیدانس یک پدیده ویژه زمین‌شناسی است که به‌عنوان مخاطره یا بلای طبیعی محسوب می‌شود، اظهار کرد: این پدیده معمولا در نتیجه دخالت عوامل مختلف طبیعی و یا انسانی به‌صورت فرونشست یا افت ارتفاعی بخشی از زمین نسبت به اطراف ایجاد می‌شود.

وی افزود: عوامل مهم و متداول موثر در ایجاد پدیده فرونشست، برداشت بی‌رویه آب‌ها از سفره‌های آب زیرزمینی در مناطق کشاورزی و یا  برداشت وسیع مواد نفتی و فسیلی از لایه‌های نفت و گاز و مواد معدنی زیرزمینی است.

این زمین‌شناس اضافه کرد: امروزه در مناطق کشاورزی، مسکونی و مناطق نفتی که بیش از حد برداشت آب، نفت و مواد معدنی بیش از حد برداشت شود صورت می‌گیرد‌ البته ما در نقاط مختلف دنیا به‌دلیل دخالت عوامل طبیعی نظیر تاثیر حرکات تکتونیکی، گسل‌ها و جابجایی قطعات مختلف پوسته زمین فرونشست‌های مختلف مشاهده می‌کنیم.

این استاد دانشگاه بیان کرد: موضوع مهم درباره این پدیده زمین‌شناسی این است که مناطق دچار فرونشست عموما قابلیت برگشت و اصلاح را ندارد و این خسارت و مخاطره بزرگی برای مردم است.

موسوی با بیان اینکه در کشور ایران به‌دلیل شرایط زمین‌شناسی، گسل‌خوردگی، تکتونیکی و عوامل مختلف ژئومورفوژیکی و حساسیت بالای سفره های زیرزمینی در سال‌های اخیر با عدم مدیریت تخصصی و علمی از بهره‌برداری‌های سرزمینی، فرونشست‌های مختلف در استان‌های مختلف کشور رخ داده است.

این محقق تصریح کرد: در سال‌های اخیر در استان‌هایی مانند کرمان، یزد، فارس، خوزستان، هرمزگان و سیستان به‌دلیل گسترش سریع اراضی کشاورزی و نیاز آبی بالا و کمبود بارش و آب و فشار سنگین مردم به برداشت آب‌های زیرزمینی سبب شد که پدیده فرونشست را به شکل وحشتناک رخ دهد به‌طوری‌که عمق سطح ایستابی چاه‌ها از 50 متر به 400 متر هم برسد.

وی یادآور شد: در استان‌های شمالی به‌دلیل بارش بالا و غنی بودن سفره‌های آب زیرزمینی، پدیده جدی و مشخص فرونشست تاکنون مشاهده و گزارش نشد؛ اما در بعد کلی و مقیاس وسیع ناحیه‌ای در بخش جنوبی دریای خزر در دو گوشه جنوب شرقی یعنی منطقه خلیج میانکاله و مناطق بندر ترکمن و بندر گز و حتی بهشهر و در گوشه جنوب غربی خزر یعنی منطقه انزلی، فرونشست وسیع و بسیار آرام را از چند میلیون سال قبل داریم.

متخصص سنجش از دور در علوم زمین با اعلام اینکه امروزه با فناوری نوین سنجش از دور و تکنولوژی ماهواره‌ای، پایش و نمایش دقیق این پدیده به زیبایی ممکن شده است، افزود: شاهد این ادعای زمین‌شناسان و دانشمندان در خصوص وجود زمین‌نشست در شمال کشور وقوع سیل، آب‌گرفتگی و عدم خروج آب از آق‌قلا و گمیشان به داخل دریا دلیل وقوع این پدیده است.

وی در پایان گفت: برای آمایش سرزمین و مدیریت بهینه سرزمینی توجه مدیران به پدیده فرونشست در استان‌های شمالی مهم است.